Prahlada Krutha Narasimha Stuti – శ్రీ నృసింహ స్తుతిః (ప్రహ్లాద కృతం)
ప్రహ్లాద ఉవాచ |
బ్రహ్మాదయః సురగణా మునయోఽథ సిద్ధాః
సత్త్వైకతానమతయో వచసాం ప్రవాహైః |
నారాధితుం పురుగుణైరధునాపి పిప్రుః
కిం తోష్టుమర్హతి స మే హరిరుగ్రజాతేః || 1 ||
మన్యే ధనాభిజనరూపతపఃశ్రుతౌజ-
-స్తేజః ప్రభావబలపౌరుషబుద్ధియోగాః |
నారాధనాయ హి భవంతి పరస్య పుంసో
భక్త్యా తుతోష భగవాన్ గజయూథపాయ || 2 ||
విప్రాద్ద్విషడ్గుణయుతాదరవిందనాభ-
-పాదారవిందవిముఖాచ్ఛ్వపచం వరిష్ఠమ్ |
మన్యే తదర్పితమనోవచనేహితార్థ-
-ప్రాణం పునాతి స కులం న తు భూరిమానః || 3 ||
నైవాత్మనః ప్రభురయం నిజలాభపూర్ణో
మానం జనాదవిదుషః కరుణో వృణీతే |
యద్యజ్జనో భగవతే విదధీత మానం
తచ్చాత్మనే ప్రతిముఖస్య యథా ముఖశ్రీః || 4 ||
తస్మాదహం విగతవిక్లవ ఈశ్వరస్య
సర్వాత్మనా మహి గృణామి యథా మనీషమ్ |
నీచోఽజయా గుణవిసర్గమనుప్రవిష్టః
పూయేత యేన హి పుమాననువర్ణితేన || 5 ||
సర్వే హ్యమీ విధికరాస్తవ సత్త్వధామ్నో
బ్రహ్మాదయో వయమివేశ న చోద్విజంతః |
క్షేమాయ భూతయ ఉతాత్మసుఖాయ చాస్య
విక్రీడితం భగవతో రుచిరావతారైః || 6 ||
తద్యచ్ఛ మన్యుమసురశ్చ హతస్త్వయాఽద్య
మోదేత సాధురపి వృశ్చికసర్పహత్యా |
లోకాశ్చ నిర్వృతిమితాః ప్రతియంతి సర్వే
రూపం నృసింహ విభయాయ జనాః స్మరంతి || 7 ||
నాహం బిభేమ్యజిత తేఽతిభయానకాస్య-
-జిహ్వార్కనేత్రభ్రుకుటీరభసోగ్రదంష్ట్రాత్ |
ఆంత్రస్రజః క్షతజకేసరశంకుకర్ణా-
-న్నిర్హ్రాదభీతదిగిభాదరిభిన్నఖాగ్రాత్ || 8 ||
త్రస్తోఽస్మ్యహం కృపణవత్సల దుఃసహోగ్ర-
-సంసారచక్రకదనాద్గ్రసతాం ప్రణీతః |
బద్ధః స్వకర్మభిరుశత్తమ తేఽంఘ్రిమూలం
ప్రీతోఽపవర్గశరణం హ్వయసే కదా ను || 9 ||
యస్మాత్ ప్రియాప్రియవియోగసయోగజన్మ-
-శోకాగ్నినా సకలయోనిషు దహ్యమానః |
దుఃఖౌషధం తదపి దుఃఖమతద్ధియాఽహం
భూమన్ భ్రమామి వద మే తవ దాస్యయోగమ్ || 10 ||
సోఽహం ప్రియస్య సుహృదః పరదేవతాయా
లీలాకథాస్తవ నృసింహ విరించిగీతాః |
అంజస్తితర్మ్యనుగృణన్ గుణవిప్రముక్తో
దుర్గాణి తే పదయుగాలయహంససంగః || 11 ||
బాలస్య నేహ శరణం పితరౌ నృసింహ
నార్తస్య చాగదముదన్వతి మజ్జతో నౌః |
తప్తస్య తత్ప్రతివిధిర్య ఇహాంజసేష్ట-
-స్తావద్విభో తనుభృతాం త్వదుపేక్షితానామ్ || 12 ||
యస్మిన్యతో యర్హి యేన చ యస్య యస్మా-
-ద్యస్మై యథా యదుత యస్త్వపరః పరో వా |
భావః కరోతి వికరోతి పృథక్ స్వభావః
సంచోదితస్తదఖిలం భవతః స్వరూపమ్ || 13 ||
మాయా మనః సృజతి కర్మమయం బలీయః
కాలేన చోదితగుణానుమతేన పుంసః |
ఛందోమయం యదజయాఽర్పితషోడశారం
సంసారచక్రమజ కోఽతితరేత్ త్వదన్యః || 14 ||
స త్వం హి నిత్యవిజితాత్మగుణః స్వధామ్నా
కాలో వశీకృతవిసృజ్య విసర్గశక్తిః |
చక్రే విసృష్టమజయేశ్వర షోడశారే
నిష్పీడ్యమానముపకర్ష విభో ప్రపన్నమ్ || 15 ||
దృష్టా మయా దివి విభోఽఖిలధిష్ణ్యపానా-
-మాయుః శ్రియో విభవ ఇచ్ఛతి యాంజనోఽయమ్ |
యేఽస్మత్పితుః కుపితహాసవిజృంభితభ్రూ-
-విస్ఫూర్జితేన లులితాః స తు తే నిరస్తః || 16 ||
తస్మాదమూస్తనుభృతామహమాశిషోజ్ఞ
ఆయుః శ్రియం విభవమైంద్రియమావిరించాత్ |
నేచ్ఛామి తే విలులితానురువిక్రమేణ
కాలాత్మనోపనయ మాం నిజభృత్యపార్శ్వమ్ || 17 ||
కుత్రాశిషః శ్రుతిసుఖా మృగతృష్ణరూపాః
క్వేదం కలేవరమశేషరుజాం విరోహః |
నిర్విద్యతే న తు జనో యదపీతి విద్వాన్
కామానలం మధులవైః శమయన్ దురాపైః || 18 ||
క్వాహం రజఃప్రభవ ఈశ తమోఽధికేఽస్మిన్
జాతః సురేతరకులే క్వ తవానుకంపా |
న బ్రహ్మణో న తు భవస్య న వై రమాయా
యన్మేఽర్పితః శిరసి పద్మకరః ప్రసాదః || 19 ||
నైషా పరావరమతిర్భవతో నను స్యా-
-జ్జంతోర్యథాఽఽత్మసుహృదో జగతస్తథాఽపి |
సంసేవయా సురతరోరివ తే ప్రసాదః
సేవానురూపముదయో న పరావరత్వమ్ || 20 ||
ఏవం జనం నిపతితం ప్రభవాహికూపే
కామాభికామమను యః ప్రపతన్ ప్రసంగాత్ |
కృత్వాఽఽత్మసాత్సురర్షిణా భగవన్ గృహీతః
సోఽహం కథం ను విసృజే తవ భృత్యసేవామ్ || 21 ||
మత్ప్రాణరక్షణమనంత పితుర్వధశ్చ
మన్యే స్వభృత్య ఋషివాక్యమృతం విధాతుమ్ |
ఖడ్గం ప్రగృహ్య యదవోచదసద్విధిత్సు-
-స్త్వామీశ్వరో మదపరోఽవతు కం హరామి || 22 ||
ఏకస్త్వమేవ జగదేతదముష్య యత్త్వ-
-మాద్యంతయోః పృథగవస్యసి మధ్యతశ్చ |
సృష్ట్వా గుణవ్యతికరం నిజమాయయేదం
నానేవ తైరవసితస్తదనుప్రవిష్టః || 23 ||
త్వం వా ఇదం సదసదీశ భవాంస్తతోఽన్యో
మాయా యదాత్మపరబుద్ధిరియం హ్యపార్థా |
యద్యస్య జన్మ నిధనం స్థితిరీక్షణం చ
తద్వై తదేవ వసుకాలవదుష్టితర్వోః || 24 ||
న్యస్యేదమాత్మని జగద్విలయాంబుమధ్యే
శేషేఽఽత్మనా నిజసుఖానుభవో నిరీహః |
యోగేన మీలితదృగాత్మనిపీతనిద్ర-
-స్తుర్యే స్థితో న తు తమో న గుణాంశ్చ యుంక్షే || 25 ||
తస్యైవ తే వపురిదం నిజకాలశక్త్యా
సంచోదితప్రకృతిధర్మణ ఆత్మగూఢమ్ |
అంభస్యనంతశయనాద్విరమత్సమాధే-
-ర్నాభేరభూత్ స్వకణికాద్వటవన్మహాబ్జమ్ || 26 ||
తత్సంభవః కవిరతోఽన్యదపశ్యమాన-
-స్త్వాం బీజమాత్మని తతం స్వబహిర్విచింత్య |
నావిందదబ్దశతమప్సు నిమజ్జమానో
జాతేఽంకురే కథముహోపలభేత బీజమ్ || 27 ||
స త్వాత్మయోనిరతివిస్మిత ఆస్థితోఽబ్జం
కాలేన తీవ్రతపసా పరిశుద్ధభావః |
త్వామాత్మనీశ భువి గంధమివాతిసూక్ష్మం
భూతేంద్రియాశయమయే వితతం దదర్శ || 28 ||
ఏవం సహస్రవదనాంఘ్రిశిరః కరోరు-
-నాసాస్యకర్ణనయనాభరణాయుధాఢ్యమ్ |
మాయామయం సదుపలక్షితసన్నివేశం
దృష్ట్వా మహాపురుషమాప ముదం విరించః || 29 ||
తస్మై భవాన్ హయశిరస్తనువం చ బిభ్ర-
-ద్వేదద్రుహావతిబలౌ మధుకైటభాఖ్యౌ |
హత్వాఽఽనయచ్ఛ్రుతిగణాంస్తు రజస్తమశ్చ
సత్త్వం తవ ప్రియతమాం తనుమామనంతి || 30 ||
ఇత్థం నృతిర్యగృషిదేవఝషావతారై-
-ర్లోకాన్ విభావయసి హంసి జగత్ప్రతీపాన్ |
ధర్మం మహాపురుష పాసి యుగానువృత్తం
ఛన్నః కలౌ యదభవస్త్రియుగోఽథ స త్వమ్ || 31 ||
నైతన్మనస్తవ కథాసు వికుంఠనాథ
సంప్రీయతే దురితదుష్టమసాధు తీవ్రమ్ |
కామాతురం హర్షశోకభయైషణార్తం
తస్మిన్కథం తవ గతిం విమృశామి దీనః || 32 ||
జిహ్వైకతోఽచ్యుత వికర్షతి మావితృప్తా
శిశ్నోఽన్యతస్త్వగుదరం శ్రవణం కుతశ్చిత్ |
ఘ్రాణోఽన్యతశ్చపలదృక్ క్వ చ కర్మశక్తి-
-ర్బహ్వ్యః సపత్న్య ఇవ గేహపతిం లునంతి || 33 ||
ఏవం స్వకర్మపతితం భవవైతరణ్యా-
-మన్యోన్యజన్మమరణాశనభీతభీతమ్ |
పశ్యంజనం స్వపరవిగ్రహవైరమైత్రం
హంతేతి పారచర పీపృహి మూఢమద్య || 34 ||
కో న్వత్ర తేఽఖిలగురో భగవన్ ప్రయాస
ఉత్తారణేఽస్య భవసంభవలోపహేతోః |
మూఢేషు వై మహదనుగ్రహ ఆర్తబంధో
కిం తేన తే ప్రియజనాననుసేవతాం నః || 35 ||
నైవోద్విజే పర దురత్యయవైతరణ్యా-
-స్త్వద్వీర్యగాయనమహామృతమగ్నచిత్తః |
శోచే తతో విముఖచేతస ఇంద్రియార్థ-
-మాయాసుఖాయ భరముద్వహతో విమూఢాన్ || 36 ||
ప్రాయేణ దేవ మునయః స్వవిముక్తికామా
మౌనం చరంతి విజనే న పరార్థనిష్ఠాః |
నైతాన్విహాయ కృపణాన్విముముక్ష ఏకో
నాన్యం త్వదస్య శరణం భ్రమతోఽనుపశ్యే || 37 ||
యన్మైథునాది గృహమేధిసుఖం హి తుచ్ఛం
కండూయనేన కరయోరివ దుఃఖదుఃఖమ్ |
తృప్యంతి నేహ కృపణా బహుదుఃఖభాజః
కండూతివన్మనసిజం విషహేత ధీరః || 38 ||
మౌనవ్రతశ్రుతతపోఽధ్యయన స్వధర్మ-
-వ్యాఖ్యారహోజపసమాధయ ఆపవర్గ్యాః |
ప్రాయః పరం పురుష తే త్వజితేంద్రియాణాం
వార్తా భవంత్యుత న వాఽత్ర తు దాంభికానామ్ || 39 ||
రూపే ఇమే సదసతీ తవ వేదసృష్టే
బీజాంకురావివ న చాన్యదరూపకస్య |
యుక్తాః సమక్షముభయత్ర విచిన్వతే త్వాం
యోగేన వహ్నిమివ దారుషు నాన్యతః స్యాత్ || 40 ||
త్వం వాయురగ్నిరవనిర్వియదంబుమాత్రాః
ప్రాణేంద్రియాణి హృదయం చిదనుగ్రహశ్చ |
సర్వం త్వమేవ సగుణో విగుణశ్చ భూమన్
నాన్యత్త్వదస్త్యపి మనోవచసా నిరుక్తమ్ || 41 ||
నైతే గుణా న గుణినో మహదాదయో యే
సర్వే మనఃప్రభృతయః సహదేవమర్త్యాః |
ఆద్యంతవంత ఉరుగాయ విదంతి హి త్వా-
-మేవం విమృశ్య సుధియో విరమంతి శబ్దాత్ || 42 ||
తత్తేమహత్తమ నమః స్తుతికర్మపూజాః
కర్మ స్మృతిశ్చరణయోః శ్రవణం కథాయామ్ |
సంసేవయా త్వయి వినేతి షడంగయా కిం
భక్తిం జనః పరమహంసగతౌ లభేత || 43 ||
[** అధిక శ్లోకాః –
నారద ఉవాచ –
ఏతావద్వర్ణితగుణో భక్త్యా భక్తేన నిర్గుణః |
ప్రహ్లాదం ప్రణతం ప్రీతో యతమన్యురభాషత ||
శ్రీభగవానువాచ –
ప్రహ్లాద భద్ర భద్రం తే ప్రీతోఽహం తేఽసురోత్తమ |
వరం వృణీష్వాభిమతం కామపూరోఽస్మ్యహం నృణామ్ ||
మామప్రీణత ఆయుష్మన్ దర్శనం దుర్లభం హి మే |
దృష్ట్వా మాం న పునర్జన్తురాత్మానం తప్తుమర్హతి ||
ప్రీణన్తి హ్యథ మాం ధీరాస్సర్వభావేన సాధవః |
శ్రేయస్కామా మహాభాగాస్సర్వాసామాశిషాం పతిమ్ ||
శ్రీ నారద ఉవాచ –
ఏవం ప్రలోభ్యమానోఽపి వరైర్లోకప్రలోభనైః |
ఏకాన్తిత్వాద్భగవతి నైచ్ఛత్తానసురోత్తమః ||
**]
ఇతి శ్రీమద్భాగవతపురాణే సప్తమస్కంధే నవమోఽధ్యాయే ప్రహ్లాద కృత శ్రీ నృసింహ స్తుతిః |
